Τα αποτελέσματα των 19ων Ελληνικών Βραβείων Γραφιστικής και Εικονογράφησης

Eν μέσω της συνεχιζόμενης κρίσης του κορωνοϊού, έγινε φέτος (και με καθυστέρηση ενός μήνα) η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των 19ων Ελληνικών Βραβείων Γραφιστικής και Εικονογράφησης. Για πρώτη φορά, και λόγω των συνθηκών, η ανακοίνωση αυτή δεν έγινε κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης τελετής απονομής, αλλά μέσω live online youtube event, το οποίο συντόνισε η stand-up comedian Ήρα Κατσούδα και παρακολούθησε ένα κοινό μεγαλύτερο των 1000 ατόμων.

Κατά τη διάρκεια της ανακοίνωσης συνδέθηκαν και συνομίλησαν με την παρουσιάστρια 20 από τους νικητές κατηγοριών, συμβάλλοντας έτσι με τον τρόπο τους στη δημιουργία μιας εορταστικής ατμόσφαιρας, όσο το δυνατόν πιο κοντά στην “πραγματική εμπειρία”. Και ήταν πράγματι κάτι διαφορετικό να βλέπει κανείς τους δημιουργούς μέσα στα σπίτια τους, με τις οικογένειες τους ο καθένας ή μέσα από τα γραφεία τους (σε πολλά εκ των οποίων είχαν στηθεί “ατομικά” πάρτι).

Οι βραβευμένες συμμετοχές επελέγησαν βάσει της δημιουργικής τους πρωτοτυπίας, της επίτευξης του στόχου επικοινωνίας τους και της σχεδιαστικής και τυπογραφικής τους αρτιότητας από τρεις κριτικές επιτροπές 19 καταξιωμένων επαγγελματιών του χώρου του design.

Nικητής του τίτλου ΜΕΓΑ ΕΒΓΕ (γραφείο της χρονιάς) αναδείχθηκε το Beetroot Design Group (για έβδομη φορά στην ιστορία του). Συνολικά το θεσσαλoνικιώτικο γραφείο κατέκτησε έξι ΕΒΓΕ και επτά επαίνους!
Στη δεύτερη θέση ακολούθησε το G Design Studio με τέσσερα ΕΒΓΕ και επτά επαίνους (συν το ειδικό βραβείο: Αριστείο Τυπογραφίας). Στην τρίτη

θέση βρέθηκε ο Δημήτρης Παπάζογλου με πέντε ΕΒΓΕ και τρεις επαίνους (ο οποίος έγινε ο πρώτος σχεδιαστής στην ιστορία του θεσμού που κατέκτησε δύο Χρυσά στην ίδια διοργάνωση).
Τέλος, μετά από πρόταση της Κριτικής Επιτροπής θεσπίστηκε ΕΒΓΕ Πελάτη, ώστε να τιμάται κάθε χρόνο ο πελάτης εκείνος που, αποδεδειγμένα μέσα από τη συνεργασία του με τους σχεδιαστές, συνέβαλε στη βελτίωση του κλίματος για το design στην Ελλάδα. Το βραβείο αυτό, για πρώτη φορά φέτος δόθηκε στην ΑΜΣTΕΛ.

Πιο συγκεκριμένα τα μεγάλα βραβεία έχουν ως εξής:
Χρυσό Γραφιστικής: Δημήτρης Παπάζογλου – ΕΠΑΝΑCYΣΤΑΣΗ ́21
Χρυσό Εικονογράφησης: K2design – Αφίσες εναλλακτικής λυρικής σκηνής (2019-2020)
Χρυσό Ψηφιακών Εφαρμογών: Παπάζογλου Δημήτρης – Infringe
Αριστείο Τυπογραφίας: G Design Studio – Warehouse 10
ΕΒΓΕ Πελάτη: ΑΜΣΤΕΛ
ΜΕΓΑ ΕΒΓΕ: Beetroot Design Group

Όλους τους νικητές μπορείτε να δείτε στη διεύθυνση www.ebge.gr
Εικόνες και φωτογραφίες σχετικές με τα ΕΒΓΕ 2020 θα βρείτε εδώ
Αν θέλετε να ξαναδείτε την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων κάντε κλικ εδώ

Από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης Εντός Εκτός Covid-19 Επίμονη Τέχνη

Εντός Εκτός Covid-19 ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΗΜΕΡΟΜΗΝIA: 17 Ιουν 2020ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: 19:00ΧΩΡΟΣ: Αίθριο ΜουσείουΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Εντός Εκτός Covid-19
ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

28 καλλιτέχνες εκθέτουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης για μία ημέρα

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΕΧΝΗ φιλοξενεί στο αίθριό του, για μία ημέρα, την εικαστική έκθεση – δράση σύγχρονων καλλιτεχνών «Εντός Εκτός Covid19 – ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΕΧΝΗ», μια διαφορετική εικαστική προσέγγιση στην εποχή του Covid-19.

Εικοσιοκτώ (28) σύγχρονοι καλλιτέχνες εκμεταλλεύτηκαν το χρονικό διάστημα των περιοριστικών μέτρων και του εγκλεισμού για να δημιουργήσουν έργα (ζωγραφικά, γλυπτά, φωτογραφίες, art performance, video art),  στα  οποία αποτυπώνουν τα συναισθήματα, τους φόβους και τις ανησυχίες  τους για τη νέα πραγματικότητα Εντός και Εκτός Covid-19.

Η τέχνη εξακολουθεί να αποτελεί μοναδικό μέσο ελεύθερης έκφρασης, ακόμη και μέσα σε ένα κόσμο που οφείλει να προσαρμόζεται και να ακολουθεί πιστά κανόνες και μέτρα πρόσληψης για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Η έκθεση – δράση «Εντός και Εκτός Covid-19 – ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΕΧΝΗ, η οποία παρουσιάζεται στο αίθριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, αποτελεί μια πρωτότυπη εκθεσιακή πρόταση προσαρμοσμένη στις προδιαγραφές κανόνων της σύγχρονης εποχής. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα εισέρχεται στον χώρο συγκεκριμένος αριθμός ατόμων, θα τηρούνται μεταξύ των επισκεπτών αποστάσεις με ειδική σήμανση, θα συστήνεται η χρήση προστατευτικής μάσκας και αλκοολούχου αντισηπτικού διαλύματος και επίσης θα ισχύει ειδική διαδικασία ρύθμισης της ροής εισόδου-εξόδου του κοινού. Με αυτόν τον τρόπο η έκθεση μεταμορφώνει τα μέτρα πρόληψης σε ένα σενάριο που κάνει τον επισκέπτη συμμέτοχο και συνδημιουργό του πρότζεκτ.

Η «ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΕΧΝΗ» είναι ένα project που παράγει αδιαμεσολάβητες εκθέσεις και events μικρής διάρκειας και μεγάλης έντασης, εκφράζοντας τη φωνή εικαστικών καλλιτεχνών με κοινά ιδανικά και την πεποίθηση ότι η «Τέχνη πρέπει να παρεμβαίνει σε κρίσιμους καιρούς».

Στην έκθεση του ΑΜΘ συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Add My View, Ιωάννης Αδαμόπουλος, Αλεξάνδρα Ακριβού-Κόρλου,  Arc n Scu, Θεώνη Αρφανάκη, Βιολέττα Γαζέα, Αλεξάνδρα Γωγούση, Antoni Dragan, Δρυάδες Εν Πλώ, Χριστίνα Ζώη, Γιάννης Καμίνης, Αλέξανδρος Καρόζας, Nektarios Kounenakis, Καλλιόπη Κώνστα, Ειρήνη Λαζαρίδου, Γιώργος Μπαρδάκας, Χρύσα Μπαρζόκα,Μαριλένα Μπιτζάνη, Μαρία Μπόζια, Μαρία Νενάδη, Δαυίδ Παναγιωτίδης, Άγγελος Παπουτσής, Ιορδανης Ποιμενίδης, Βασιλική Σιδηροπούλου Καραμήτσου, Kirsikka Soustiel, Marina Suzdaltzeva, Νέλλυ Τσιακιρίδου, Παναγιώτης Φτάρας.

Εικονική ξενάγηση στο Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης

Η δυνατότητα γνωριμίας με τη βιομηχανική παράδοση και ιστορία της πρωτεύουσας των Κυκλάδων προσφέρεται από το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτισμού σε όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να επισκεφτούν το Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης κατά τη διάρκεια ισχύος των προληπτικών μέτρων, αλλά συνεχίζουν να ενδιαφέρονται γι’ αυτό.  Μέσα από τους χώρους και τις συλλογές του Μουσείου, το οποίο φέτος συμπληρώνει 20 χρόνια λειτουργίας, αναδύεται η καινοτομία, η πρωτοτυπία και η πρωτοπορία της Σύρου στον τομέα της Βιομηχανικής Αρχαιολογίας.  Όπως σημειώνεται, μόνο στη Σύρο του 19ου αιώνα υπήρξαν οι προϋποθέσεις και οι συγκυρίες που επέτρεψαν την πρώτη ουσιαστική ανάπτυξη της βιομηχανίας ως μια ελληνομεσογειακή εκδοχή της βιομηχανικής επανάστασης και ταυτόχρονα τη δημιουργία μιας αστικής τάξης, που διαμόρφωσε καθοριστικά τον νεοκλασικό χαρακτήρα της νέας πόλης…της μαγικής Ερμούπολης.  Αποκορύφωμα μακροχρόνιας προετοιμασίας και συντονισμένων προσπαθειών μιας ομάδας διαπρεπών ιστορικών και άλλων επιστημόνων, με τη στήριξη της δημοτικής αρχής καθώς και μιας πλειάδας ανθρώπων που εργάστηκαν με πάθος και αφοσίωση, το Βιομηχανικό Μουσείο της Ερμούπολης εγκαινιάστηκε στις 12 Μαΐου 2000, επί Δημαρχίας Γιάννη Δεκαβάλλα από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο.  Το Βιομηχανικό Μουσείο ως πυρήνας του Κέντρου Τεχνικού Πολιτισμού της Ερμούπολης, διαγράφει την ιδιαίτερη πορεία του ως ένας από τους σημαντικότερους επισκέψιμους χώρους της Σύρου. Σε συνεργασία με επιστήμονες, εμπειρογνώμονες, τεχνικούς, Συριανούς με αγάπη και μεράκι για τον τόπο τους και ιδιαίτερα για το Μουσείο όπως είναι ο Σύλλογος Φίλων του Κέντρου Τεχνικού Πολιτισμού, καταβάλλεται προσπάθεια ώστε το Μουσείο να διατηρεί τη φήμη που του αρμόζει ως χώρος όπου αναδεικνύεται η βιομηχανική κληρονομιά και η πολιτιστική ταυτότητα.

Οι διαδικτυακές ξεναγήσεις στο Βιομηχανικό Μουσείο αποτελούν μία από τις δράσεις του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτισμού του Δήμου Σύρου – Ερμούπολης που υλοποιούνται από την αρχή της αναστολής λειτουργίας των πολιτιστικών χώρων, στο πλαίσιο των μέτρων κατά της διασποράς του κορωνοϊού: παράδοση μαθημάτων σε συμμετέχοντες της Φιλαρμονικής από την αρχιμουσικό Alice Labarche, τιμητικό αφιέρωμα στο Θέατρο Απόλλων με αφορμή την επέτειο των 20 χρόνων από την επαναλειτουργία του (υλικό από παραστάσεις και εκδηλώσεις, μηνύματα δημιουργών), online μαθήματα του Παιδικού Εικαστικού Εργαστηρίου με διαφορετικό θέμα κάθε εβδομάδα, αναρτήσεις εικαστικών που είτε έχουν πραγματοποιήσει είτε έχουν προγραμματίσει κάποια έκθεση στο νησί μας, διαδικτυακές ξεναγήσεις στη Μόνιμη Έκθεση Μάρκου Βαμβακάρη με αφορμή τα 115 χρόνια από τη γέννησή του (10 Μαΐου).  Σημειώνεται επίσης, ότι το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτισμού απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση προς τα μέλη της Λέσχης Φωτογραφίας – Κινηματογράφου Σύρου για τη φωτογραφική αποτύπωση στιγμών και καταστάσεων από την περίοδο της «καραντίνας» που θα αποτελέσουν το υλικό για μία μελλοντική θεματική έκθεση με ιστορική αξία.  Πληροφορίες σχετικά με το Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης και τα σημαντικά εκθέματά του αναρτώνται, εδώ και έναν μήνα, στη σελίδα του στο Facebook.

Κορυφαία εκθέματα του Μουσείου είναι τα πρωτότυπα σχέδια του Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ για το Δημαρχείο της Ερμούπολης και του Ιταλού Pietro Sampo για το Θέατρο “Απόλλων”, τα ευρήματα από το ναυάγιο του ατμοπλοίου “Πατρίς”, η σπάνια τετρακύλινδρη μηχανή πλοίου Doxford και το περίφημο ηλεκτρικό αυτοκίνητο Enfield 8000 που παραγόταν στις εγκαταστάσεις του Ναυπηγείου “Νεώριον” της Σύρου κατά τη δεκαετία του 1970 και εξαγόταν στο Ηνωμένο Βασίλειο.  Ο κύριος εκθεσιακός χώρος του Μουσείου χωρίζεται σε 5 ενότητες: Δημιουργία της Ερμούπολης, Εμπόριο, Ναυτιλία, Ναυπηγείο “Νεώριον” και Βιομηχανική Ανάπτυξη.  Οι φωτογραφίες και τα κείμενα που επιμελείται ο Υπεύθυνος λειτουργίας του Μουσείου, Αχιλλέας Δημητρόπουλος, καλύπτονται από πνευματικά δικαιώματα.

Περισσότερες πληροφορίες προσεχώς ΕΔΩ.

πηγή : http://www.artsantiquesccr.gr/2020/05/blog-post_29.html?fbclid=IwAR28-3tvSqs4uMdxqYLK5ynlDdIiDPHExRflp1SRMwd628lCoQO-X3DBfqg

Πίσω Από Πόρτες Κλειστές Μία εικαστική και οπτικοακουστική εγκατάσταση για την έμφυλη βία

Πίσω Από Πόρτες Κλειστές
Μία εικαστική και οπτικοακουστική εγκατάσταση για την έμφυλη βία

  20 – 28 Ιουνίου 2020,
Αρχοντικό Μπασάρα, Καστοριά
Πίσω Από Πόρτες Κλειστές – Teaser
Η ελευθερία είναι ένα άλογο που τρέχει. Πώς μυρίζει ένα σπίτι όπου δεν μιλάνε ποτέ; Πώς βγαίνεις από τον λαβύρινθο όταν εσύ είσαι ο λαβύρινθος, αυτός που ψάχνει την έξοδο και η ίδια η έξοδος μαζί; Αν η ασφάλεια είναι μια αγκαλιά, τότε τι είναι μια αγκαλιά που σε πνίγει; Κι αν η αγάπη είναι, όπως λέτε, τα πάντα, είναι η αγάπη πάντα αγάπη; Όλοι μας ξέρουμε τι χωρίζει η τιρκουάζ γραμμή. Αλλά ποιος και πού και πότε την ορίζει;
Πριν από έξι περίπου μήνες, με πρωτοβουλία της υποτρόφου του προγράμματος START GREECE, Αθηνάς Κιορπελίδου και με την καλλιτεχνική καθοδήγηση του Αλέξανδρου Μιχαήλ, σχηματίστηκε στην Καστοριά μία ομάδα δημιουργικών ανθρώπων, η οποία ξεκίνησε να δουλεύει πάνω σε συνεντεύξεις γυναικών που έχουν υποστηριχθεί από το Κέντρο Συμβουλευτικής του Δήμου. Μέσα από τον διάλογο, τη βιωματική εμπειρία και την Τέχνη, η ομάδα προσπάθησε να βρει μία κοινή γλώσσα για να εκφραστεί και να μιλήσει για όλα όσα συμβαίνουν πίσω από τις κλειστές πόρτες των σπιτιών, για όλα όσα δεν τολμάμε να μιλήσουμε: τις διαφορετικές μορφές της έμφυλης, ενδοοικογενειακής βίας. 
Σιγά-σιγά, η πρωτοβουλία ξεπέρασε τα όρια της ομάδας και απλώθηκε σε όλη την Καστοριά. Άνθρωποι κάθε ηλικίας ανταποκρίθηκαν στο ανοιχτό κάλεσμα και συμμετείχαν σε μία σειρά βιωματικών εργαστηρίων, μέσα από τα οποία είχαν την ευκαιρία να μοιραστούν σκέψεις και συναισθήματα, σε μία συλλογική, πλέον, προσπάθεια σύνδεσης με το φαινόμενο της έμφυλης βίας. 
Από τις 20 έως τις 28 Ιουνίου, οι πόρτες θα είναι ανοιχτές για όλους όσους ενδιαφέρονται να επισκεφθούν την Καστοριά και το πλήρως ανακαινισμένο αρχοντικό Μπασάρα, να περιπλανηθούν ελεύθερα μέσα στις εικαστικές και οπτικοακουστικές εγκαταστάσεις και να βιώσουν με όλες τις αισθήσεις τους τις εμπειρίες αυτών των γυναικών. 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Πίσω Από Πόρτες Κλειστές / Μία εικαστική και οπτικοακουστική εγκατάσταση για την έμφυλη βία

Τοποθεσία: 
Αρχοντικό Μπασάρα, Βυζαντίου, περιοχή Ντολτσό, Καστοριά

Ημερομηνίες: 20 – 28 Ιουνίου 2020

Ώρες επισκέψεων: Δευτέρα έως Παρασκευή, 19:00 – 22:00 | Σάββατο και Κυριακή, 11:00 – 14:00 και 19:00 – 22:00

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6936 750 757 (κ. Μένη Κόκκινου)

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Θα τηρηθούν όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για τον Covid-19.

Περισσότερα:
Facebook pagehttps://www.facebook.com/pisoapoporteskleistes
Facebook event: https://www.facebook.com/events/3061527197258232
Instagram: https://www.instagram.com/piso_apo_portes_kleistes/?hl=el
YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCGOAIUizrMLPTjd2tLOuXkg
START-Fellows: https://www.startgreece.net/fellows/athina-kiorpelidou  
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Πρωτοβουλία και διεύθυνση παραγωγής: Αθηνά Κιορπελίδου

Καλλιτεχνική επιμέλεια και διεύθυνση: Αλέξανδρος Μιχαήλ

Εικαστική επιμέλεια: Μάρκος Ντέμκας

Δημιουργική ομάδα: Βαγγέλης Αναστασίου, Νίκος Μερτζανίδης, Βέτα Μπλαχάβα, Μάρκος Ντέμκας, Ασημίνα Πολυχρονίου, Άρτεμις Φραδέλου, Κική Χρυσομαλλίδου

Για τα βίντεο της εγκατάστασης συνεργάστηκαν μαζί μας οι Χρήστος Κυριαζίδης (βιντεοσκόπηση, μοντάζ) και Τόμης Αναγνώστου (μοντάζ). Οι ηχογραφήσεις έγιναν από τον Βαγγέλη Αναστασίου. 

Οπτική επικοινωνία: Χρήστος Κυριαζίδης (φωτογραφίες), Τόμης Αναγνώστου (βίντεο)

Γραφιστική επιμέλεια και τεχνική υποστήριξη: Γρηγόρης Τσολάκης

Υπεύθυνη επικοινωνίας: Αθηνά Κιορπελίδου

Διαχείριση social media: Λία Κεσοπούλου
Το «Πίσω από Πόρτες Κλειστές» πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Συμβουλευτικής του Δήμου Καστοριάς, τον Δήμο Καστοριάς και την αντιδημαρχία πολιτισμού, το Τμήμα Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, του Πολιτιστικού Συλλόγου «Σπασμένο Ρόδι» και της Κοιν.Σ.Επ. «Το Αέναον-neverest».

Το «Πίσω από πόρτες κλειστές | Ανοίγοντας το διάλογο για την έμφυλη βία» σχεδιάστηκε από την υπότροφο Αθηνά Κιορπελίδου και υλοποιείται στο πλαίσιο του START – Create Cultural Change 2019/20. Το START είναι ένα πρόγραμμα του Robert Bosch Stiftung, που υλοποιείται σε συνεργασία με το Goethe-Institut Thessaloniki και την Ομοσπονδιακή Ένωση Κοινωνικοπολιτιστικών Κέντρων και υποστηρίζεται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και το Ίδρυμα Μποδοσάκη. Περισσότερα για το πρόγραμμα: www.startgreece.netwww.facebook.com/startgreece/

Διεθνής διάκριση για την Ελληνική έκθεση «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός»

Η έκθεση «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός» διακρίθηκε με το Διεθνές βραβείο κοινού Youniversal, κατά την έκτη απονομή των βραβείων Global Fine Art Awards (GFAA) που φέτος πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά στις 11 Μαϊου, αναφέρει σε δελτίο Τύπου το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.  Μοναδική ελληνική υποψηφιότητα ανάμεσα σε εκθέσεις από μουσεία όπως το Guggenheim, η Tate Modern, η Royal Academy of Arts και το Van Gogh Museum, η εμβληματική έκθεση που πραγματοποίησε το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης το 2019 και προσέλκυσε 60.000 επισκέπτες, συγκέντρωσε και την προτίμηση του κοινού που την ανέδειξε πρώτη ανάμεσα σε συνολικά 99 υποψηφιότητες από 27 χώρες και από τις 6 ηπείρους. 

Πηγή : http://www.artsantiquesccr.gr/2020/05/blog-post_38.html?fbclid=IwAR2baz1sZuT4D7hTQd1tYgUQZ_e3hRDC3J4p8IzXkoALYlLBam12Dn7o9SI

Αναδρομική έκθεση της ζωγράφου Ναταλίας Θωμαΐδη με τίτλο «Σπίτια και Άνθρωποι», στον 1ο όροφο του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ.

Νέα έκθεση

«Ναταλία Θωμαΐδη: Σπίτια και Άνθρωποι»

Τετάρτη 17 Ιουνίου 2020, στις 19.30

Αναδρομική έκθεση της ζωγράφου Ναταλίας Θωμαΐδη με τίτλο «Σπίτια και Άνθρωποι», θα φιλοξενείται στον 1ο όροφο του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ. από τις 17 Ιουνίου έως και τις 22 Αυγούστου 2020.

Παρουσιάζονται περισσότερα από εξήντα έργα-ελαιογραφίες της καλλιτέχνιδας, που σκιαγραφούν την πολυετή πορεία της στην εικαστική ζωή της Θεσσαλονίκης. Έμφαση δίνεται στα έργα της τελευταίας δεκαετίας (προσωπογραφίες και εσωτερικά), πολλά εκ των οποίων εκτίθενται για πρώτη φορά στο κοινό. Η ζωγραφική της Ναταλίας Θωμαΐδη, βαθιά ανθρωποκεντρική και ψυχογραφική, τοποθετεί στον πυρήνα του έργου την ανθρώπινη μορφή, η οποία κυριαρχεί ακόμα και μέσα από την απουσία της, ενώ αφήνει τον προσωπικό της χώρο και τα αντικείμενα να αφηγηθούν στον θεατή την ιστορία της. H διαλεκτική σχέση μορφής-φωτός, η οποία ξεδιπλώνεται σε οικείους σε αυτή εσωτερικούς χώρους αναδεικνύει την απλότητα και την ποιητική των πραγμάτων. Ακόμα και τα καθημερινά αντικείμενα μέσα στη μαγεία της κλειστής κάμαρας αποκτούν νέο σημασιολογικό περιεχόμενο.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, Γεν. Γραμματέα του Δ.Σ. του Τελλογλείου Ιδρύματος: «Στον εσωτερικό χώρο του δωματίου, προστίθεται η ανθρώπινη μορφή, δημιουργώντας δραματικά επεισόδια, σχεδόν θεατρικά σκηνοθετημένα, με μια μεταφυσική διάθεση να υποβόσκει».

Εντελώς ξεχωριστή είναι η διαδρομή των αυτοπροσωπογραφιών της από τη δεκαετία του ΄90 έως σήμερα. Στις πρωιμότερες είναι διάχυτη η αναφορά στα Φαγιούμ, ενώ διαφαίνεται μια αδιόρατη σχέση με τους Κόντογλου και Τσαρούχη. Ωστόσο εκείνη που συγκλονίζει είναι η αυτοπροσωπογραφία του 2015, με τη Ναταλία Θωμαΐδη να πλησιάζει τον “φακό” του θεατή κοιτάζοντας τον με θάρρος, αλλά και τη διεισδυτική ματιά που τη διακρίνει.

Στο Τελλόγλειο Ίδρυμα έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα υγιεινής προστασίας για εργαζόμενους και επισκέπτες στους χώρους εντός και εκτός κτιρίου.

Για τον λόγο αυτό –ζητούμε την κατανόησή σας-, είναι απαραίτητη η κράτηση για την είσοδο στις εκθέσεις.

Τηλ. κρατήσεων: 2310-991610

Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 20.00-23.00, Τετάρτη 11.00-14.00 & 20.00-23.00, Σάββατο 11.00-14.00, Κυριακή & Δευτέρα κλειστά.

Το Τελλόγλειο Ίδρυμα ανοίγει τις ψηφιακές βάσεις του στο κοινό

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων εγκαινιάζουμε τις νέες πύλες ψηφιακής πρόσβασης στις Συλλογές του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ. Κοινό και ερευνητές έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν εικονικά και να χρησιμοποιήσουν τη φιλική πλατφόρμα αναζήτησης και προβολής των δεδομένων των τριών σημαντικών αποθετηρίων του Ιδρύματος. Σε αυτά διασώζεται πλούσιο σε αξία τεκμηριωμένο πολιτιστικό περιεχόμενο σε τομείς της Ιστορίας της Τέχνης, του Πολιτισμού και της Μουσικής.

Α. Συλλογή Έργων Τέχνης του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ.

Η Συλλογή του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ. είναι ιστορικής σημασίας, καθώς περιλαμβάνει σημαντικούς σταθμούς για την εξέλιξη της νεοελληνικής, κυρίως, τέχνης. Η αριθμητική ποσότητα, η ποιότητα καθώς και η χρονολογική πληρότητα εκπροσώπησης καλλιτεχνών την καθιστούν μία από τις σημαντικότερες στην Ελλάδα. Πυρήνα αποτελεί η συλλογή του Νέστορα και της Αλίκης Τέλλογλου, εμπλουτισμένη με μεταγενέστερες και πρόσφατες δωρεές.

Οι Συλλογές περιλαμβάνουν δείγματα της Επτανησιακής Σχολής του 18ου αι., προσωπογραφίες και σημαντικές δημιουργίες του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, αντιπροσωπευτικά έργα καλλιτεχνών σημαντικών για την εξέλιξη της νεοελληνικής τέχνης και εκπροσώπων της «Γενιάς του Τριάντα», έργα που αποτυπώνουν τη στροφή των καλλιτεχνών στην αφαίρεση, τον σουρεαλισμό και νεωτεριστικά μεταπολεμικά ρεύματα σε διάφορες κατευθύνσεις, καθώς και ένα ιδιαίτερο σύνολο έργων ευρωπαϊκής τέχνης. Η συμπαγής συλλογή χαρακτικής του Ιδρύματος, ενισχυμένη με τη δωρεά Τσάμη και τη Συλλογή της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας «Τέχνη», δημιουργεί πλήρη εικόνα της εξελικτικής πορείας της χαρακτικής στην Ελλάδα. Σημαντική και η συλλογή γλυπτών του Ιδρύματος. Μικρότερες και ειδικότερες συλλογές συνιστούν οι περσικές μικρογραφίες, τα ιαπωνικά τυπώματα, η κινεζική κεραμική, οι αφίσες, τα υφαντά, τα έπιπλα και άλλα αντικείμενα, τα οποία διαρκώς θα επικαιροποιούν τη βάση δεδομένων.

Για περισσότερες πληροφορίες και ειδικά αιτήματα μπορείτε να επικοινωνήσετε στο arts@teloglion.gr

Β. Αρχεία Ιστορίας και Τέχνης του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ.

Στα Αρχεία Ιστορίας και Τέχνης του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ. συγκεντρώνονται τεκμήρια που σχετίζονται με την Ιστορία της Τέχνης, τη Λογοτεχνία, τη Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία, τον Πολιτισμό, μέσα από τις Συλλογές των δωρητών του. Η πλουσιότερη από αυτές είναι το αρχείο του διανοητή, ιστορικού της τέχνης και σημαντικότερου τεχνοκριτικού στην Ελλάδα στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, Τώνη Π. Σπητέρη. Συστηματικός, συγκέντρωσε πλούσιο υλικό για το σύνολο σχεδόν της παγκόσμιας τέχνης, το οποίο δώρισε στο Τελλόγλειο Ίδρυμα το 1984. Με πάνω από 84.000 φυσικά τεκμήρια το Αρχείο Τώνη Π. Σπητέρη αποτελεί έναν σπάνιο θησαυρό, καθώς αποτελεί ένα μοναδικό σε ευρωπαϊκό επίπεδο αρχείο που τεκμηριώνει την ελληνική και παγκόσμια τέχνη, ιστορία και πολιτική. Στη βάση δεδομένων δίνεται σταδιακή πρόσβαση σε τμήματα του πλούσιου αυτού υλικού, ο αριθμός του οποίου αυξάνεται καθημερινά.

Για περισσότερες πληροφορίες και ειδικά αιτήματα μπορείτε να επικοινωνήσετε στο archives@teloglion.gr

Γ. ΜΙΤΟΣ – Ψηφιακή βάση δεδομένων μουσικών εικονογραφικών και γραμματειακών πηγών

Η ψηφιακή βάση δεδομένων εικονογραφικών και γραμματειακών πηγών ΜΙΤΟΣ υλοποιήθηκε από το Αρχείο Μουσικής Εικονογραφίας που λειτούργησε ως ανεξάρτητο ερευνητικό πρόγραμμα στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Σχολής Καλών Τεχνών από το 1996 έως το 2017 με την επιστημονική επίβλεψη της καθηγήτριας κ. Αλεξάνδρας Γουλάκη-Βουτυρά. Τα τελευταία χρόνια την υποστήριξη της λειτουργίας της ανέλαβε το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ., το οποίο προσφέρει και τη δίοδο για τη δημοσίευσή της. Στο μοναδικό αυτό, για τα ελληνικά δεδομένα, αποθετήριο συγκεντρώνονται περίπου 10.000 τεκμηριωμένες εγγραφές που αφορούν εικονογραφικές και γραμματειακές πηγές για την ελληνική μουσική, τον χορό και τις παραστατικές τέχνες από την προϊστορική περίοδο έως τον 20ο αιώνα. Η δημοσίευση του υλικού αυτού γίνεται σταδιακά και το αποθετήριο θα εμπλουτίζεται με νέες εγγραφές στο τέλος κάθε μήνα.

Για περισσότερες πληροφορίες και ειδικά αιτήματα μπορείτε να επικοινωνήσετε στο mitos@mus.auth.gr.

Σας προσκαλούμε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας http://www.teloglion.gr/ και με την επιλογή της διόδου Συλλογές στην αρχική σελίδα, να αποκτήσετε πρόσβαση στις πύλες των αποθετηρίων μας.

Δημιουργώντας τον προσωπικό σας λογαριασμό χρήστη, που είναι κοινός για τα αποθετήρια «Συλλογή Έργων Τέχνης» και «Αρχεία Ιστορίας και Τέχνης», μπορείτε να γνωρίσετε τις Συλλογές του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ., να μετακινηθείτε ανάμεσα στα δύο αρχεία από ειδική δίοδο στο μενού «Επισκόπηση» και να δημιουργήσετε τη δική σας προσωπική συλλογή σύμφωνα με τις προτιμήσεις και τα ενδιαφέροντά σας.

Δημιουργήστε τον προσωπικό σας λογαριασμό χρήστη στο αποθετήριο ΜΙΤΟΣ για να γνωρίσετε τις απεικονίσεις της μουσικής στην τέχνη.

MOMus εκθεσιακός προγραμματισμός καλοκαίρι 2020

Εκθέσεις σε παράταση λειτουργίας, μόνιμες συλλογές αλλά και νέες παραγωγές
συνθέτουν το εκθεσιακό πρόγραμμα των πέντε Διευθύνσεων του MOMus στην
Θεσσαλονίκη και την Αθήνα για το φετινό καλοκαίρι, και η αντίστροφη μέτρηση έχει
ξεκινήσει για τις 16 Ιουνίου οπότε και θα ανοίξουν οι πόρτες όλων των χώρων για το
κοινό.
Στους χώρους τηρούνται όλες οι οδηγίες που έχουν δοθεί από τον ΕΟΔΥ και το
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού για τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας και την
αντιμετώπιση της ανάγκης περιορισμού της διασποράς του Covid 19.

Αναλυτικά
MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη
Μονή Λαζαριστών, Θεσσαλονίκη
@ΜΟMusModern
«Utopia Revisited. Λογοτεχνία, Φιλοσοφία και Πολιτική στην τέχνη της
Ρωσικής Πρωτοπορίας»
16 Ιουνίου – 13 Σεπτεμβρίου 2020
Η Ουτοπία, όπως αυτή ορίστηκε από λογοτεχνικά, πολιτικά ή και φιλοσοφικά κείμενα
των N. Fedorov, V. Kandinsky, V. Lenin, A. Bogdanov, K. Tsiolkovsky, Μ. Bulgakov,
Α. Lunacharsky, Β. Arvatov, Υ. Zamyatin, Y. Chernykhov, K. Malevich, S. Nikriitn και
άλλων, η επίδραση των κειμένων αυτών στην τέχνη, αλλά και οι περιπτώσεις που το
ουτοπικό σχέδιο εξελίσσεται σε δυστοπία, αποτελούν τον κορμό της νέας έκθεσης
του MOMus-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στη Μονή Λαζαριστών, από τις 16 Ιουνίοιυ
έως τις 13 Σεπτεμβρίου 2020. Έργα από τη συλλογή αλλά και το αρχείο του Γιώργου
Κωστάκη περιβάλλουν και αποτυπώνουν εικαστικά τη διεύρυνση της Όρασης και
γενικότερα των Αισθήσεων, τον Κοσμισμό και τον Εποικισμό Πλανητών, τη Σύνθεση
των Τεχνών, την Υπερβατική Τέχνη, την Επιστημονική Φαντασία, την επίτευξη της
Αθανασίας και την εξέλιξη της Επιστήμης, την Αρχιτεκτονική του Μέλλοντος και την
Οικοδόμηση της Ιδανικής Κοινωνίας.
Επιμέλεια: Αγγελική Χαριστού
MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου
Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Μουσείο
Σύγχρονης Τέχνης
εντός ΔΕΘ-HELEXPO, Θεσσαλονίκη
@MOMusContemporary
«Βάλτους Χ»
παράταση έως 21 Ιουνίου 2020

Στην έκθεση «Βάλτους Χ» που φιλοξενείται στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
(εντός ΔΕΘ-Helexpo) στη Θεσσαλονίκη και παρατείνεται έως τις 21 Ιουνίου 2020,
αποτυπώνονται περιστατικά ρατσιστικής βίας των ταγμάτων εφόδου της Χρυσής
Αυγής σε όλη την Ελλάδα και αναδεικνύονται οι σκοτεινές και εγκληματικές πρακτικές
της Ναζιστικής οργάνωσης μέσα από τα σκίτσα δημιουργών. Η ομότιτλη καμπάνια
(https://valtousx.gr/) αποτελεί κοινή πρωτοβουλία και συνδιοργάνωση
της HumanRights360 και του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, ενώ η έκθεση έχει
ταξιδέψει ήδη σε διαφορετικούς σταθμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό, έχοντας ως
στόχο την ευρύτερη διάχυση του μηνύματος ότι οι ρατσιστικές επιθέσεις μας
αφορούν όλους, ανεξαιρέτως. Τα σκίτσα αυτά καθώς και σκίτσα από επιθέσεις της
Χρυσής Αυγής έχουν αποτυπωθεί στο ομώνυμο λεύκωμα «Βάλ’τους Χ-Ο Μαύρος
Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας» (εκδόσεις Τόπος), ενώ όλα τα έσοδα του λευκώματος
διατίθενται για την υποστήριξη των δικηγόρων της πολιτικής αγωγής στη δίκη της
Χρυσής Αυγής.
«Luchezar Boyadjiev. Ξαναχτίζοντας τον κόσμο των εικόνων. 1991-2019»
30 Ιουνίου – 27 Σεπτεμβρίου 2020
Η έκθεση «Ξαναχτίζοντας τον κόσμο των εικόνων. 1991-2019» είναι η πρώτη
ατομική έκθεση του διακεκριμένου καλλιτέχνη Luchezar Boyadjiev (Λούτσεζαρ
Μπογιατζίεφ) στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης
Τέχνης (εντός ΔΕΘ-Helexpo) στη Θεσσαλονίκη από τις 30 Ιουνίου έως τις 27
Σεπτεμβρίου 2020.
Ο ίδιος ανήκει στην πρώτη γενιά καλλιτεχνών που έβαλαν τα θεμέλια της σύγχρονης
τέχνης της Βουλγαρίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Εκπαιδευμένος ως
ιστορικός τέχνης και θεωρητικός, ο Boyadjiev δημιουργεί μια τέχνη που αμφισβητεί
τα παραδοσιακά σύμβολα καθώς και τις κοινωνικές συνθήκες στη χώρα του, σε
σχέση με τις παγκόσμιες εξελίξεις. Η ανάλυσή του για την κατάσταση στα Βαλκάνια
ως interim φαντασιακή ζώνη που ερ- μηνεύεται από τη λακανική θεωρία του Άλλου,
τον οδήγησε να προβληματιστεί γύρω από την έννοια της διαφάνειας στην περιοχή,
υιοθετώντας κριτική στάση απέναντι στην ιστορία και την κοινωνική ανάπτυξη.
Ο Luchezar Boyadjiev (Σόφια, 1957) αποφοίτησε από την Εθνική Ακαδημία Τεχνών
της Σόφιας το 1980. Είναι ένας από τους πιο διάσημους σύγχρονους
καλλιτέχνες από τη Βουλγαρία, το έργο του οποίου επικεντρώνεται στην προσωπική
ερμηνεία των κοινωνικών διαδικασιών, την αλληλεπίδραση μεταξύ ιδιωτικού και
δημόσιου, την αστική πραγματικότητα και την οπτική του σημερινού κόσμου μέσα
από στοιχεία ουτοπίας και δυστοπίας. Τα μέσα που χρησιμοποιεί είναι ευρύτατα
(εγκαταστάσεις, φωτογραφία, ζωγραφική, καλλιτεχνικά βιβλία, κείμενα, βίντεο και
performance).
Η έκθεση εντάσσεται στο πλαίσιο συνδιοργάνωσης και ανταλλαγής δράσεων και
εκθέσεων με καλλιτέχνες κσαι ιδρύματα της Ν.Α. Ευρώπης που υποστηρίζει το
MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Επιμέλεια: Iara Boubnova, Θοδωρής Μάρκογλου

MOMus-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Αποθήκη Α’, λιμάνι Θεσσαλονίκης
@MOMusPhotography
«Roger Ballen. Shadows of the mind»
παράταση έως 4 Οκτωβρίου 2020
Το διαρκές ενδιαφέρον του φωτογράφου Roger Ballen για το περιθώριο της Νοτίου
Αφρικής και την εξέλιξη της προσωπικής αισθητικής του στη διάρκεια τεσσάρων
δεκαετιών αποτυπώνει η έκθεση με τίτλο «Roger Ballen. Shadows of the mind»
στο MOMus-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (Αποθήκη Α’, λιμάνι
Θεσσαλονίκης) έως τις 4 Οκτωβρίου 2020. Η έκθεση παρουσιάζει έργα από επτά
φωτογραφικές σειρές του Ballen, ξεκινώντας από τις απομακρυσμένες κοινότητες της
Νοτίου Αφρικής και το εσωτερικό των φτωχικών κατοικιών με τους ενοίκους τους,
περνώντας στην απεικόνιση των «ξεχασμένων» φτωχών λευκών σε μία περίοδο

αγώνα κατά του απαρτχάιντ και συνεχίζοντας με στημένα πορτρέτα στο
Johannesburg, για να καταλήξει σε έρημα κτήρια, αποθήκες, καταλήψεις, όπου
άνθρωποι ζούσαν σε βρώμικα δωμάτια, κελιά χωρίς παράθυρο. Η φωτογραφία του
ενσωματώνει το σχέδιο, τη ζωγραφική, στοιχεία γλυπτικής και επιτελεστικότητας,
εγκαταστάσεις και βίντεο, πλάθοντας τη μοναδική αισθητική Ballenesque.
Ο Roger Ballen γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1950, όπου και μεγάλωσε. Η μητέρα
του εργαζόταν στο πρακτορείο MAGNUM της Νέας Υόρκης και έτσι από μικρή ηλικία
γνώρισε το έργο σημαντικών φωτογράφων, ενώ και ο André Kertész υπήρξε
οικογενειακός φίλος που τον επηρέασε αρκετά. Σπούδασε ψυχολογία στο Berkeley
στα τέλη του ‘60, όταν η Δυτική ακτή έσφυζε από κινήματα αντίδρασης και εκφάνσεις
της αντικουλτούρας. Τότε επηρεάστηκε από το θέατρο του παραλόγου, τον
κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και το έργο του ψυχίατρου R.D. Laing. Στα τέλη του
΄70 έκανε PhD γεωλογίας στο Κολοράντο. Τελειώνοντας το 1981 αγόρασε μια
Rolleiflex με την οποία φωτογράφιζε ως το 2015. Από το 1982 ξεκίνησε να δουλεύει
ως γεωλόγος στο Johannesburg, όπου έκτοτε κατοικεί μόνιμα. Για το έργο του έχουν
εκδοθεί περισσότερα από 20 βιβλία. Έχει σκηνοθετήσει περισσότερα από 10 βίντεο
και ταινίες μικρού μήκους. Οι κυριότερες φωτογραφικές του σειρές είναι Dorps: Small
Towns of South Africa (1986), Platteland (1994), Outland (2000), Shadow Chamber
(2005), Boarding House (2009), Asylum of the Birds (2014) και Theatre of
Apparitions (2016). Έχει αναγορευθεί Επίτιμος Διδάκτωρ Art and Design του
Kingston University, UK (2018), ενώ έχει τιμηθεί με σημαντικά βραβεία, όπως:
Καλλιτέχνης της χρονιάς από το Suddeutsche Zeitung Magazin (2014), Φωτογράφος
της χρονιάς στις Rencontres d’Arles (2002), Καλύτερο φωτογραφικό βιβλίο
PhotoEspana (Μαδρίτη, 2001), Καλλιτέχνης της χρονιάς στη Photosynkyria
(Θεσσαλονίκη 2000). Το έργο του ανήκει σε περισσότερες από 60 συλλογές
μουσείων σε όλες τις ηπείρους, μεταξύ των οποίων τα Centre Georges Pompidou
(Παρίσι), Getty Museum (Λος Άντζελες), Maison Européenne de la Photographie
(Παρίσι), Museum of Modern Art (Νέα Υόρκη), Tate Britain (Λονδίνο), Victoria and
Albert Museum, (Λονδίνο).
Επιμέλεια: Ηρακλής Παπαϊωάννου

MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών
Αποθήκη Β1, λιμάνι Θεσσαλονίκης
@MOMusExperimental
«Τίμιοι παράνομοι – Πρόσωπο. Ελευθερία. Σιωπή»
παράταση έως 28 Ιουνίου
Άνθρωποι που υπό άλλους όρους δεν θα συναντιούνταν ποτέ, συνυπάρχουν και
συνδημιουργούν στην έκθεση «Τίμιοι παράνομοι – Πρόσωπο. Ελευθερία. Σιωπή»,
που παρατείνεται έως τις 28 Ιουνίου σττο MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών στην
Αποθήκη Β1 στο λιμάνι Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το 3 ο  Σχολείο Δεύτερης
Ευκαιρίας Θεσσαλονίκης του Γενικού Καταστήματος Κράτησης Διαβατών. Με
αφετηρία τα εργαστήρια φιλοσοφίας, γραφής και performance που πραγματοποίησαν
αρχικά η επιμελήτρια και θεωρητικός τέχνης Σοφία Ελίζα Μπουράτση και ο
καλλιτέχνης Αλέξανδρος Πλωμαρίτης στο 3ο ΣΔΕ Θεσσαλονίκης, άλλοι οκτώ
καλλιτέχνες προσκλήθηκαν να ετοιμάσουν και να υλοποιήσουν ο καθένας ένα
εργαστήριο σε σύνολο περίπου 110 εκπαιδευόμενων (2017-2020) στο σχολείο των
φυλακών.
Η έκθεση περιλαμβάνει κείμενα και έργα (φωτογραφίες, σχέδια, ζωγραφική, βίντεο,
performance, εγκαταστάσεις, χαρακτικά) των εκπαιδευόμενων του σχολείου, καθώς
και έργα των καλλιτεχνών που έχουν μπει και δουλέψει στις φυλακές.
Στην έκθεση συμμετέχουν οι εκπαιδευόμενες και οι εκπαιδευόμενοι (2017-2020) του
3 ου  Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Θεσσαλονίκης του Γενικού Καταστήματος Κράτησης
Θεσσαλονίκης (Διαβατά) και οι καλλιτέχνες, Δημήτρης Αμελαδιώτης, Γιώργος
Γεροντίδης, Μαίρη Ζυγούρη,Μαρία Κρεμέτη, Βιργινία Μαστρογιαννάκη, Ριάνον
Μόργκαν, Αλέξανδρος Πλωμαρίτης, Τάκης Σπυρόπουλος, Δημήτρης Φραγκάκης, ο
Β. Α. και το 3 ο  ΣΔΕ Θεσσαλονίκης με τρία project

Επιμέλεια: Σοφία Ελίζα Μπουράτση
Υποστηρικτές:  Fonds Culturel Nationale | Oeuvre nationale de secours grande-
duchesse charlotte
INSPIRE PROJECT 2020 «Αρχεία Ονείρου: Τα όνειρα ως δομικό υλικό
καλλιτεχνικής δημιουργίας και πρακτικής»
Ιούλιος 2020
Το Inspire Project, που ξεκίνησε πριν από 8 χρόνια στην πρώτη του μορφή,
παρουσιάζεται για πρώτη φορά στους χώρους του MOMus-Πειραματικού Κέντρου
Τεχνών. Η διοργάνωση υπήρξε εξαρχής ένα εκτεταμένο εργαστήριο για εκατοντάδες
νέους καλλιτέχνες, με επικεφαλής διακεκριμένους καλλιτέχνες από την Ευρώπη, και
φέτος απευθύνεται σε νέους καλλιτέχνες και κοινό, προκειμένου να προωθήσει τον
σύγχρονο τρόπο παραγωγής έργων μέσα στο εργαστήριο. Το Inspire Project 2020
με τίτλο «Αρχεία Ονείρου: Τα όνειρα ως δομικό υλικό καλλιτεχνικής δημιουργίας και
πρακτικής» έχει ως θέμα του τη διερεύνηση των καλλιτεχνικών διαδικασιών σε σχέση
με τις site specific performative πρακτικές στο αστικό τοπίο της Θεσσαλονίκης, με
προσκεκλημένη καλλιτέχνη, τη Μαίρη Ζυγούρη. Το εργαστήριο πρόκειται να
αναπτυχθεί σε δυο στάδια: το στάδιο της έρευνας, όπου κατά τη διάρκεια δύο
διαδικτυακών σεμιναρίων (6-12 Ιουλίου 2020) θα ξεκινήσει η κατασκευή/σύνθεση
ενός συλλογικού αρχείου ονείρου που θα προκύψει από την έρευνα, και το στάδιο
της συλλογικής δράσης (13-19 Ιουλίου 2020), όπου, μέσα στο βιωματικό και
συμβιωτικό σεμινάριο, θα αναπτυχθούν οι επιτελεστικές και σχεσιακές πρακτικές στο
επιλεγμένο πεδίο δράσης στην πόλη. Οι εκθέσεις με τα καλλιτεχνικά έργα των
εργαστηρίων και των έργων της Μαίρης Ζυγούρη θα πραγματοποιηθούν 22 Ιουλίου-
11 Οκτωβρίου 2020.
Πληροφορίες για το ανοιχτό κάλεσμα και τους τρόπους συμμετοχής, εδώ
https://www.momus.gr/news/inspire_project_open_call

MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά
Πλατεία Αγίων Ασωμάτων 5, Θησείο, Αθήνα
@MOMusAlexMylona
«Στήβεν Αντωνάκος: Φως. Ο Στήβεν Αντωνάκος και η ρωσική πρωτοπορία»
παράταση έως 18 Οκτωβρίου 2020
«Υπάρχουν μεγάλοι δρόμοι που μπορούν να εξερευνηθούν και να φέρουν καρπούς
από τη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στα έργα των Ρώσων πρωτοπόρων και της
συγκεκριμένης και αφηρημένης γεωμετρίας που χρησιμοποιώ με ποικίλα μέσα εγώ,
στα δικά μου έργα» έγραψε ο ίδιος ο Στήβεν Αντωνάκος σε μία από τις
επεξηγηματικές επιστολές που είχε στείλει, το 2012, στο τότε Κρατικό Μουσείο
Σύγχρονης Τέχνης για το τι τον οδήγησε στη δωρεά 67 έργων-τυπωμάτων του προς
το Μουσείο.
Η σειρά αυτών των τυπωμάτων του Στήβεν Αντωνάκου που πλέον ανήκουν στις
ενοποιημένες συλλογές του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, εκτίθεται για
πρώτη φορά στην Αθήνα στο MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά έως τις 18 Οκτωβρίου
μαζί με έργα της συλλογής Κωστάκη του MOMus-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης και
δύο συνθέσεις με νέον του καλλιτέχνη από τη Συλλογή της Alpha Bank στην έκθεση
με τίτλο «Στήβεν Αντωνάκος: Φως. Ο Στήβεν Αντωνάκος και η ρωσική πρωτοπορία».

ΚΟΘ: Το πρωτοποριακό πρόγραμμα ‘Μουσική για το Μουσείο’

σε πρώτη τηλεοπτική προβολή στην TV100

Το πρωτοποριακό πρόγραμμα ‘Μουσική για το Μουσείο’
σε πρώτη τηλεοπτική προβολή στην TV100

Η Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης TV100 θα μεταδώσει σε πρώτη τηλεοπτική
προβολή από την Τρίτη 9/6/20 έως την Παρασκευή 12/6/20 στις 19.45, το πρωτοποριακό
πρόγραμμα ‘Μουσική για το Μουσείο’, μία συμπαραγωγή της Κρατικής Ορχήστρας
Θεσσαλονίκης και του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών
Θεσσαλονίκης (MOMus), που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Φεστιβάλ
Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού &
Αθλητισμού.
Τέσσερις νέοι, ταλαντούχοι, Έλληνες συνθέτες εμπνέονται από τέσσερις συλλογές
του Μουσείου και γράφουν πρωτότυπη μουσική, την οποία ερμηνεύουν μουσικοί της
Κ.Ο.Θ..
Με αυτό τον τρόπο η σύγχρονη εικαστική δημιουργία συναντά τη σύγχρονη μουσική, με τις
δύο τέχνες να αλληλεπιδρούν και να αλληλοσυμπληρώνονται, προσφέροντας στο κοινό μία
νέα εμπειρία και ποικίλα συναισθήματα.
Παράλληλα, αναγεννάται η εικαστική δημιουργία, αφού η ξενάγηση στο μουσείο γίνεται
μέσω της παγκόσμιας γλώσσας της μουσικής και αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Α’ επεισόδιο (Τρίτη 9/6/20 – 19.45)
«Ο Ήχος της Πόλης» (Μόνιμη Συλλογή MOMus-ΜΣΤ, Χρύσα)
Τα γλυπτά της Χρύσας: ένας χώρος γλυπτών όπου η χρήση υλικών όπως το νέον και το
αλουμίνιο μαρτυρούν το αστικό βίωμα, τους «ήχους» της πόλης.
 Μουσική: Παύλος Μιχαηλίδης
 Έργο: Νέον, για μπάσο κλαρινέτο
 Μπάσο κλαρινέτο: Αλέξανδρος Σταυρίδης

Β’ επεισόδιο (Τετάρτη 10/6/20 – 19.45)
“Αναβίωση” (Μόνιμη Συλλογή MOMus-ΜΣΤ, Αίθουσα Απέργη)
Αίθουσα Απέργη: ένας χώρος στον οποίο επικρατούν γλυπτά από οξειδωμένα μέταλλα και
αιχμές για να υποδηλώσουν τα μετά-καταστροφής τοπία.
 Μουσική: Δήμητρα Τρυπάνη
 Έργο: AprèS (μετά), για φλάουτο, άλτο φλάουτο, μπάσο φλάουτο, tape και film
 Φλάουτα & Performance: Γιάννης Ανισέγκος
 Απαγγελία κειμένου στα Αγγλικά: Μιράντα Καλδή

Γ’ επεισόδιο (Πέμπτη 11/6/20 – 19.45)
“Πέρα από τη Βία” (έκθεση ‘Βάλ’τους Χ’)
Η περιοδική έκθεση «Βαλ’ τους Χ» με θέμα τη χαρτογράφηση της ρατσιστικής βίας από
Έλληνες και ξένους σκιτσογράφους
 Μουσική: Μενέλαος Πειστικός
 Έργο: Echo Lontano, για πιάνο
 Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου

Δ’ επεισόδιο (Παρασκευή 12/6/20 – 19.45)
“Εκεί που Αρχίζουν τα Όνειρα” (Μόνιμη Συλλογή MOMus-ΜΣΤ, Δωρεά Ιόλα)
Συλλογή Ιόλα: ένας χώρος στον οποίο επικρατεί πλήθος ποικιλόμορφων έργων, γλυπτών
στην πλειοψηφία τους, τα οποία σκιαγραφούν μια σύνθεση ονείρου.
 Μουσική: Δημήτρης Οικονόμου
 Έργο: Trio Sonata, για 2 βιολιά και τσέλο
 Βιολί: Θεόδωρος Πατσαλίδης, Κωνσταντίνος Καμπάνταης
 Βιολοντσέλο: Μαρία Ανισέγκου

Παρακολουθείτε TV100 και μέσω διαδικτύου: https://www.fm100.gr/live/tv100
Δείτε εδώ τα 4 επεισόδια του κύκλου ‘Μουσική για το Μουσείο’ : “Μουσική για το
Μουσείο στην TV100″

Ήξερες ότι τα μνημεία της Θεσσαλονίκης έχουν δωρεάν είσοδο μέχρι 15 Ιουνίου;

Εσύ το ήξερες ότι μέχρι 15 Ιουνίου η είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία της Θεσσαλονίκης είναι δωρεάν;

Καθώς οι αρχαιολογικοί χώροι της χώρας επαναλειτουργούν στην πλειοψηφία τους ήδη από 18 Μαΐου με ειδικά μέτρα ασφαλείας, όσοι χώροι αρμοδιότητας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης άνοιξαν στο κοινό, θεώρησαν φρόνιμο να προσφέρουν δωρεάν είσοδο στους επισκέπτες τους μέχρι τις 15 Ιουνίου, οπότε θα ανοίξουν και άλλοι αρχαιολογικοί χώροι της πόλης που προς το παρόν παραμένουν κλειστοί.

Αυτή τη στιγμή, στην Θεσσαλονίκη λειτουργούν οι αρχαιολογικοί χώροι: Αρχαία Ρωμαϊκή Αγορά, Ανάκτορο του Γαλερίου, Άγιος Νικόλαος Ορφανός, Επταπύργιο και Όσιος Δαυίδ. Ενώ από 15 Ιουνίου αναμένεται να ανοίξουν οι: Ροτόντα, Κρύπτη Αγίου Δημητρίου και Πύργος του Τριγωνίου, εφόσον προσληφθούν οι απαραίτητοι φύλακες για τον τελευταίο.

Οι αρχαιολογικοί χώροι που λειτουργούν ήδη στη Θεσσαλονίκη λοιπόν υποδέχονται το κοινό τους με ελεύθερη είσοδο, ενώ από 15 Ιουνίου θα επιστρέψει η γενική είσοδος.

Ποια θα είναι η τιμή εισόδου στα μνημεία από 15 Ιουνίου; Η είσοδος θα είναι 8 ευρώ για τα δύο μνημεία της Αρχαίας Αγοράς και το Ανάκτορο του Γαλερίου μαζί. Πληρώνοντας δηλαδή το αντίτιμο των 8 ευρώ, ο επισκέπτης θα έχει είσοδο στα δύο αυτά μνημεία με το ίδιο εισιτήριο. Επιπλέον, η είσοδος θα είναι 6 ευρώ για το Επταπύργιο και τον Πύργο του Τριγωνίου μαζί, όπου με την ίδια λογική πληρώνοντας το αντίτιμο των 6 ευρώ, ο επισκέπτης θα έχει είσοδο στα δύο αυτά μνημεία με το ίδιο εισιτήριο. Σημειώνεται ότι και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις, καθώς το ωράριο λειτουργίας των χώρων είναι διαφορετικό, αν ο επισκέπτης δεν προλάβει την ίδια μέρα να επισκεφτεί και τους δύο χώρους, μπορεί να επισκεφτεί τον δεύτερο και την επόμενη μέρα με το ίδιο εισιτήριο. Η Ροτόντα, που θα ανοίξει τις πύλες της στο κοινό από 15 Ιουνίου, θα έχει είσοδο 6 ευρώ. Επίσης, σημειώνεται πως οι χώροι: Κρύπτη Αγίου Δημητρίου, Άγιος Νικόλαος Ορφανός και Όσιος Δαυίδ, όντας χώροι λατρείας, είναι ανοιχτοί πάντα με ελεύθερη είσοδο στο κοινό.

Ωράριο λειτουργίας μνημείων Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης: Αρχαία Αγορά: Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 8:00-20:00 (εκτός Μουσείου Ρωμαϊκής Αγοράς) Ανάκτορο Γαλέριου: Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 8:00-20:00 Αψιδωτή αίθουσα ανακτόρου – Πληροφοριακό Κέντρο: Κλειστά Επταπύργιο: Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 8:00-20:00 (Πύργος και αίθουσα εκθέσεων κλειστά μέχρι 15/6) Άγιος Νικόλαος Ορφανός: Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 8:00-15:00 Όσιος Δαυίδ: Καθημερινά: 9:00-15:00 Ροτόντα: Κλειστά – Από 15/6: Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 8:00-20:00 Κρύπτη Αγίου Δημητρίου: Κλειστά – Από 15/6: Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 7:30-15:00 Πύργος Τριγωνίου: Κλειστά – Από 15/6 (αν βρεθούν φύλακες): Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 9:00-17:00 Βυζαντινό Λουτρό και Λουτρά Παράδεισος Κλειστά

Τηλέφωνο επικοινωνίας για πληροφορίες: 2313 310400

Μέτρα: Σημειώνεται ότι στους αρχαιολογικούς χώρους, θα πρέπει να τηρούνται οι αποστάσεις στους επισκέπτες στο 1,5 μέτρο, θα εισέρχεται συγκεκριμένος αριθμός ατόμων ανά ώρα, όπου υπάρχει ηλεκτρονικό εισιτήριο θα δίνεται προτεραιότητα και, φυσικά, θα πρέπει να ακολουθούνται τα συνήθη πλέον μέτρα: σύσταση χρήσης προστατευτικής μάσκας και αλκοολούχου αντισηπτικού διαλύματος, ειδικοί κανόνες για τους χώρους υγιεινής και εδική διαδικασία ρύθμισης της ροής εισόδου-εξόδου του κοινού.

Η ιστορία των μνημείων

Αρχαία Αγορά Η αγορά των αυτοκρατορικών χρόνων έχει δύο κύριες οικοδομικές φάσεις, στα μέσα του 2ου και στα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. Πρόκειται για ένα συγκρότημα σε σχήμα “Π”, αποτελούμενο από δύο συνεχόμενες πλατείες, με είσοδο από τη βόρεια πλευρά (σημερινή οδό Ολύμπου). Αποτελείται από τρεις κιονοστήριχτες πτέρυγες, με κίονες κορινθιακού ρυθμού στο ισόγειο και ιωνικού στον όροφο, ενώ στο βάθος υπήρχε μια ζώνη με διάφορα δωμάτια. Στη νότια πλευρά της αγοράς και εξαιτίας της φυσικής κλίσης του εδάφους κατασκευάστηκε διπλή ημιυπόγεια θολοσκεπής στοά (cryptoporticus), η οποία στήριζε την κανονική κορινθιακή στοά. Πιθανόν λειτουργούσε ως δημόσια αποθήκη, ενώ αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη των καταστημάτων της αγοράς. Τα καταστήματα που υπήρχαν είχαν σχεδιαστεί ήδη από την πρώτη οικοδομική φάση της αγοράς, ωστόσο κατασκευάστηκαν στη δεύτερη φάση της. Ο ελεύθερος χώρος της αγοράς ήταν επιστρωμένος με ορθογώνιες μαρμάρινες πλάκες και ήταν ανοιχτός μόνο από τη βόρεια πλευρά του, από όπου περνούσε ένας από τους βασικότερους δρόμους της πόλης, ”η μέση οδός”. Από τις στοές που πλαισίωναν το χώρο αυτό έχουν αποκαλυφθεί η νότια και η ανατολική στοά, σχεδόν στο σύνολό τους. Η ανατολική στοά που έχει διατηρηθεί καλύτερα διαθέτει ψηφιδωτό δάπεδο, διακοσμημένο με γεωμετρικά σχήματα. Ακόμη βρέθηκαν στη θέση τους βάσεις κιόνων, ένας κίονας και ένα κορινθιακό κιονόκρανο. Πίσω από την ανατολική πτέρυγα διασώζεται το νομισματοκοπείο, το ωδείο και το αρχείο εγγράφων. Το νομισματοκοπείο της πόλης ταυτίστηκε από τις πήλινες μήτρες μια χρήσης που βρέθηκαν σε έναν κλίβανο, με τις οποίες κατασκεύαζαν πέταλα χάλκινων νομισμάτων με τη μέθοδο του ”χυμένου κεριού”. Η νοτιότερη αίθουσα της ανατολικής πλευράς ήταν το αρχείο εγγράφων, καθώς αποτυπώματα των ξύλινων ραφιών διαπιστώθηκαν στον ανατολικό τοίχο του χώρου αυτού. Στο κεντρικό τμήμα της πλευράς αυτής κατασκευάστηκε το ωδείο που σώζεται σήμερα. Η πρόσβαση γινόταν από πέντε μαρμάρινες θύρες, από τις οποίες οι δύο ακραίες προορίζονταν αποκλειστικά για τους καλλιτέχνες. Κλίμακες οδηγούσαν τους θεατές στο διάζωμα του ωδείου. Η ορχήστρα δεν ήταν ημικυκλική, αλλά τμήμα έλλειψης. Από το δάπεδό της έχουν διασωθεί μερικές μαρμάρινες λευκές πλάκες. Το κοίλο εδράζεται σε καμαροσκέπαστες στοές. Από τα εδώλια διατηρούνται σήμερα επτά σειρές. Περίπου στο δεύτερο μισό του 3ου αιώνα μ.Χ. η αγορά της Θεσσαλονίκης αποκρυσταλλώθηκε, διαθέτοντας δημόσιους χώρους στις τρεις στεγασμένες πλευρές της. Τα δάπεδα των στοών ήταν τότε στρωμένα με ισχυρό κονίαμα. Έναν αιώνα αργότερα, στα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ., στη δεύτερη οικοδομική φάση της, διακοσμούνται τα δάπεδα με ψηφιδωτά, ενώ παράλληλα επισκευάζονται και τμήματα των κιονοστοιχιών. Στα χρόνια του Ιουλιανού επεκτείνεται το ωδείο και μετατρέπεται σε θέατρο, με τη δημιουργία ενός δεύτερου κοίλου και την επέκταση της σκηνής. Το νέο θέατρο μπορούσε πλέον να δεχτεί 2000-2500 θεατές. Το συγκρότημα της αγοράς δεν καταστράφηκε από το μεγάλο σεισμό του 7ου αι. μ.Χ., αλλά εγκαταλείφτηκε σταδιακά. Οι μεταγενέστερες προσθήκες στο χώρο της αγοράς είναι πολύ λίγες, συγκεκριμένα εργαστήρια κεραμικής που δημιουργήθηκαν στη βυζαντινή εποχή. Σιγά σιγά επήλθε η υποβάθμιση του χώρου, ενώ κατά την Τουρκοκρατία παραχωρήθηκε το ιστορικό κέντρο σε Εβραίους από την Ισπανία.

Ανάκτορο Γαλέριου Το τελευταίο τέταρτο του 3ου αι. μ.Χ. και μετά από μια μεταβατική περίοδο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας με τους στρατιώτες-αυτοκράτορες ξεκινά ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός διοικητικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αποσκοπούν στη σταθερότητα και διαιώνισή της. Μια από τις διοικητικές μεταρρυθμίσεις που επέβαλε ήταν η διοίκηση της αυτοκρατορίας από δύο αυγούστους και δύο καίσαρες. Στο τέλος του 3ου αι. μ.Χ. αύγουστοι είναι ο Διοκλητιανός με τον Μαξιμιανό, έχοντας ως βοηθούς τους καίσαρες Γαλέριο και Κωνστάντιο Χλωρό. Ο Γαλέριος καταγόταν από τη Δακία (τη σημερινή Σερβία), κατάφερε να αναρριχηθεί σε υψηλά αξιώματα μέσω της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας και του γάμου του με την κόρη του Διοκλητιανού. Μετά την επιτυχή έκβαση της εκστρατείας εναντίον των Περσών επιλέγει το 299 μ.Χ. ως έδρα του τη Θεσσαλονίκη. Ο Γαλέριος ξεκινάει, λοιπόν, ένα σημαντικό και, παράλληλα, μεγαλεπίβολο οικιστικό πρόγραμμα στις αρχές του 4ου αι. μ.Χ. Τα οικοδομήματα προορίζονταν, κυρίως, για προσωπική του χρήση. Το πρόγραμμα εντασσόταν σε μια προσπάθεια αναμόρφωσης της πόλης στα ανατολικά της όρια, που επέκτεινε για το σκοπό αυτό. Το συγκρότημα καταλάμβανε μια έκταση περίπου 150.000 τ.μ., τα κτήριά του ήταν διατεταγμένα σε ευθεία με άξονα από βορρά προς νότο, εκτεινόταν από τη Ροτόντα ως τη θάλασσα και από το ανατολικό τείχος της πόλης ως την περιοχή μεταξύ Πλατείας Ναυαρίνου – Αγίας Σοφίας και αποτελούσε το διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο της πόλης. Το συγκρότημα περιελάμβανε τη Ροτόντα (ναός ή μαυσωλείο), τη θριαμβική αψίδα, το ανακτορικό σύνολο με προσαρτημένο σ’ αυτό το Οκτάγωνο, και τον Ιππόδρομο. Το ανάκτορο του Γαλερίου βρίσκεται στην Πλατεία Ναυαρίνου της θεσσαλονίκης και περιλαμβάνει ένα κεντρικό περιστύλιο, αίθριο πλαισιωμένο από στοές με ψηφιδωτά, βασιλική, οκτάγωνο και Νυμφαίο. Πρόκειται για ένα από τα βασικά τετραρχικά συγκροτήματα, με συχνότατη μνεία στη βιβλιογραφία και το μοναδικό στην Ελλάδα. Η ανασκαφική έρευνα των δεκαετιών του 1950 και 1960 έφερε στο φως το νοτιοανατολικό τμήμα του ανακτόρου. Αποκαλύφθηκε ένα κεντρικό περίστυλο αίθριο, το οποίο πλαισιωνόταν στις τρεις πλευρές του από δωμάτια. Στοές με ψηφιδωτά δάπεδα απομόνωναν το αίθριο από τα υπόλοιπα κτίσματα. Μετά από σεισμό τον 5ο αι. μ.Χ. καταστρέφονται η νότια και δυτική στοά και ανακατασκευάζονται τα δάπεδα με μαρμάρινες πλάκες και χονδροψηφιδωτό. Ανατολικότερα και πριν τον ιππόδρομο υπήρχε ένα καμαροσκεπές διώροφο κτίσμα και μια μνημειακή βασιλική, η οποία λειτουργούσε ως αίθουσα για επίσημες ακροάσεις. Στο νοτιοανατολικό τμήμα του συγκροτήματος αποκαλύφθηκε ο χώρος λατρείας του συγκροτήματος, ένα Νυμφαίο. Στο νότιο τμήμα του κεντρικού περιστιλίου ανακαλύφθηκε το 1950 από τον Χ. Μακαρόνα μια οκταγωνική αίθουσα με λαμπρή εσωτερική διακόσμηση, πιθανόν διοικητικής φύσης. Οι πρόσφατες έρευνες στο σημείο αυτό αποκάλυψαν ότι το οκτάγωνο με το δίκογχο προθάλαμό του επικοινωνούσαν μέσω ενός προπύλου και ενός δεύτερου μεγάλου περιστυλίου με τη θάλασσα. Από αυτό το νότιο περιστύλιο προέρχεται ένα αριστούργημα της υστερορωμαϊκής τέχνης, ένα μικρό μαρμάρινο τόξο, το οποίο διαθέτει και προτομή του Γαλέριου. Στο βόρεια του ανακτόρου υπήρχε το θριαμβικό τόξο του Γαλερίου, το οποίο διέθετε πληθώρα παραστάσεων και εξυμνούσε τους Τετράρχες αλλά και τις στρατιωτικές επιτυχίες του Γαλέριου. Πιθανόν να αποτελούσε μια μνημειακή πύλη, τη βόρεια είσοδο του ανακτορικού συγκροτήματος. Στον ίδιο άξονα, λίγο πιο βόρεια, κατασκευάστηκε ένα κυκλικό κτήριο, η Ροτόντα, πιθανόν ένας ναός όπου λάμβαναν χώρα οι επίσημες τελετές λατρείας. Ίδιας μορφής και λειτουργίας είναι και το Πάνθεον στη Ρώμη. Το ανατολικότερο τμήμα του συγκροτήματος συμπληρώνεται με τον Ιππόδρομο, ο οποίος αποτελούσε πόλο έλξης των πολιτών ως κέντρο ψυχαγωγίας και κοινωνικής δραστηριότητας. Σώζεται εντελώς αποσπασματικά. Εκεί έγινε η σφαγή των θεσσαλονικέων το 390 μ.Χ. μετά από διαταγή του αυτοκράτορα θεοδοσίου, γεγονός που σήμανε και το τέλος της λειτουργία του. Από το 2002 τμήμα του ανακτορικού συγκροτήματος είναι επισκέψιμο χωρίς εισιτήριο, με έκθεση εποπτικού υλικού στο αίθριο, που αφορά στις αρχαιολογικές και αναστηλωτικές εργασίες που λαμβάνουν χώρα από το 1993 και εξής. Έχουν αναστηλωθεί μεγάλα τμήματά του (αίθριο, στοές, βασιλική) και έχουν αποκατασταθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος τους τα ψηφιδωτά και μαρμαροθετημένα δάπεδα. Σε εξέλιξη βρίσκεται η αναστήλωση του Νυμφαίου και του Οκταγώνου.

Ροτόντα Η Ροτόντα ανήκει στα περίκεντρα οικοδομήματα, στο κυκλικό της σχήμα άλλωστε οφείλει και την ονομασία της. Κτίστηκε στα χρόνια του καίσαρα Γαλερίου, γύρω στα 306 μ.Χ., ως ναός του Δία ή του Κάβειρου ή κατ΄ άλλους ως Μαυσωλείο του ιδίου. Στον άξονά της κατέληγε πομπική οδός που συνέδεε τη θριαμβική αψίδα του Γαλερίου με το ανακτορικό συγκρότημα, που έχει ανασκαφεί νοτίως της Εγνατίας οδού. Το κτήριο, διαμέτρου 24,50μ καλύπτει ισοδιάστατος θόλος από οπτόπλινθους, που φθάνει σε ύψος τα 29,80μ.. Ο κυλινδρικός τοίχος, πάχους 6,30μ., διασπάται εσωτερικά σε οκτώ ορθογώνιες κόγχες, από τις οποίες η νότια αποτελούσε την κύρια είσοδο. Η μετατροπή του σε χριστιανικό ναό, αφιερωμένο πιθανότατα στους Ασωμάτους ή Αρχαγγέλους, συντελέστηκε στη διάρκεια των παλαιοχριστιανικών χρόνων, άγνωστο πότε ακριβώς. Την ίδια περίοδο διανοίχθηκε και διευρύνθηκε η ανατολική κόγχη και κατασκευάστηκε το ιερό βήμα, ένας ορθογώνιος χώρος με ημικυκλική αψίδα στα ανατολικά. Γύρω από το κτήριο προστέθηκε κλειστή στεγασμένη στοά (πλάτους 8μ.) που επικοινωνούσε με τον κεντρικό χώρο μέσω επτά κογχών που διανοίχθηκαν στον αρχικό πυρήνα. Στη δυτική κόγχη διαμορφώθηκε νέα είσοδος με νάρθηκα και προστέθηκε πρόπυλο με δύο παρεκκλήσια, ένα κυκλικό ανατολικά και ένα οκταγωνικό δυτικά. Καμία από τις παραπάνω προσθήκες, με εξαίρεση τη διαμόρφωση της ανατολικής κόγχης, δεν σώζεται σήμερα. Τα λαμπρότερα όμως λείψανα από την παλαιοχριστιανική φάση του μνημείου είναι τα εξαίρετης ποιότητας ψηφιδωτά. Τις φωτιστικές θυρίδες και τα εσωρράχια των καμαρών στη βάση του θόλου κοσμούν ψηφιδωτά, των οποίων ο πλούτος των θεμάτων με φυτικά και γεωμετρικά μοτίβα και η λαμπρότητα των χρωμάτων εντυπωσιάζει. Στο θόλο αναπτύσσονταν οι μεγάλες συνθέσεις σε τρεις επάλληλες ζώνες. Η χαμηλότερη, γνωστή στη βιβλιογραφία και ως ζώνη των μαρτύρων, διαιρείται σε οκτώ διάχωρα, στα οποία εικονίζονται δεόμενοι μάρτυρες μπροστά από μνημειακά αρχιτεκτονήματα. Στο ανατολικό διάχωρο που καταστράφηκε όταν κατέρρευσε το εκεί τμήμα του θόλου, τα κατεστραμμένα τμήματα του ψηφιδωτού συμπληρώθηκαν με τοιχογραφία από τον ιταλό ζωγράφο S. Rossi το 1889. Η μεσαία ζώνη των ψηφιδωτών του θόλου είναι σχεδόν κατεστραμμένη. Σώζεται μόνο το κατώτατο τμήμα, όπου διακρίνονται πάνω στο έδαφος πόδια ανδρικών μορφών σε έντονη κίνηση, πιθανότατα αγγέλων. Από την ψηφιδωτή παράσταση της τρίτης ζώνης σώζονται τα κεφάλια τριών εκ των τεσσάρων αγγέλων που ανακρατούν τριπλή ”δόξα” από πολυποίκιλτα στεφάνια με πολυάκτινα αστέρια, πλοχμό με καρπούς και κλαδιά και πολύχρωμη ίριδα. Μεταξύ των αγγέλων εικονίζεται το μυθικό πτηνό φοίνικας να προβάλλει πάνω σε ερυθρό ακτινοβόλο δίσκο. Στο κέντρο της ”δόξας” από την παράσταση του Χριστού σε χειρονομία θριάμβου διακρίνεται το προσχέδιο με κάρβουνο πάνω στις πλίνθους του θόλου. Οι μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις που έγιναν στο μνημείο κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο επιβάρυναν τη στατική του επάρκεια. Οι σεισμοί των αρχών του 7ου αι. κατέστρεψαν την αψίδα του ιερού και το υπερκείμενο τμήμα του θόλου. Η αψίδα, μετά την αποκατάστασή της, ενισχύθηκε εξωτερικά με δύο αντηρίδες και διακοσμήθηκε τον 9ο αι. με την τοιχογραφία της Αναλήψεως. Το 1590/1 μετατράπηκε σε τζαμί από τον Σεΐχη Σουλεϊμάν Χορτατζή Εφέντη. Οι σεισμοί που έπληξαν την πόλη της Θεσσαλονίκης το 1978, προξένησαν σοβαρές βλάβες στο μνημείο. Οι αναστηλωτικές εργασίες απαίτησαν μεγάλες επεμβάσεις στο κτήριο και τον διάκοσμό του.

Κρύπτη Αγίου Δημητρίου  Η είσοδος της κρύπτης βρίσκεται δίπλα από τον δεξιό πεσσό του ιερού βήματος και οδηγεί στο χώρο εκείνο που σύμφωνα με την παράδοση φυλακίσθηκε, μαρτύρησε και τάφηκε ο Άγιος Δημήτριος. Πρόκειται για το ανατολικό τμήμα του μεγάλου ρωμαϊκού λουτρού που βρισκόταν κοντά στην αγορά και το στάδιο για την εξυπηρέτηση των αθλητών. Σήμερα κάτω από το ιερό βήμα βρίσκεται ο κεντρικός χώρος της κρύπτης, η οποία κρύπτη ήταν και αποτελεί μέχρι σήμερα λατρευτικό χώρο, με κέντρο το Ναΐδριο* που υπάρχει αριστερά καθώς κατεβαίνουμε και που πιθανότατα είναι και ο τόπος όπου ακριβώς μαρτύρησε ο Άγιος. Το μαρμάρινο Κιβώριο που βρίσκεται στο κέντρο της κρύπτης είναι το σημείο όπου έρρεε το αγίασμα και το μύρο, από αγωγούς που ξεκινούσαν από το φρέαρ και από το κιβώριο του Αγίου, καταλήγοντας στη μαρμάρινη φιάλη, η βάση της οποίας φαίνεται μπροστά από το Κιβώριο. Στο χώρο εκτίθενται διάφορα αγγεία, πήλινα, γυάλινα ή μεταλλικά, όπου συνέλεγαν οι πιστοί το αγίασμα και το μύρο. Σε χαρακτηριστικά σημεία της κρύπτης υπάρχουν υπολείμματα τοιχογραφιών, επιγραφές και γλυπτά που προέρχονται κυρίως από το ναό του 5ου αιώνα και τα οποία μαρτυρούν την ιστορία του Ναού του Αγίου Δημητρίου και το μεγαλείο της τιμής του Μυροβλήτη και Προστάτη Αγίου της Θεσσαλονίκης και όλης της οικουμένης.

Άγιος Νικόλαος Ορφανός Κοντά στα ανατολικά τείχη της Άνω Πόλης, ανάμεσα στις οδούς Ηροδότου και Αποστόλου Παύλου, περικλείεται από περίβολο ο Άγιος Νικόλαος Ορφανός, μετόχι της Μονής Βλατάδων, υπαγόμενο στο Πατριαρχείο, και άλλοτε καθολικό μονής. Από το μοναστηριακό συγκρότημα σώζονται λείψανα του προπύλου προς την οδό Ηροδότου. Η προσωνυμία “Άγιος Νικόλαος Ορφανός” και “Άγιος Νικόλαος των Ορφανών” απαντά σε πηγές του 17ου και 18ου αιώνα και συσχετίστηκε είτε με τον άγνωστο ιδρυτή του ναού και την οικογένειά του είτε με την ιδιότητα του Αγίου Νικολάου ως προστάτη των χηρών και των ορφανών. Η ανέγερση του μνημείου πιθανώς προσδιορίζεται χρονικά από την τοιχογράφηση του που εντάσσεται ανάμεσα στα 1310-1320. Σήμερα ο ναός είναι ένα μονόχωρο ξυλόστεγο κτίσμα με περίστωο που απολήγει σε δύο παρεκκλήσια στα ανατολικά. Η τοιχοδομία είναι ακανόνιστη από σειρές πλίνθων και λίθων και λίγα κεραμοπλαστικά στα ανατολικά. Εσωτερικά ο κεντρικός χώρος επικοινωνεί με τις πλάγιες στοές μέσω δίλοβων ανοιγμάτων που κοσμούνται από θεοδοσιανά κιονόκρανα με ζωγραφικό διάκοσμο. Το μαρμάρινο τέμπλο που φέρει γραπτό διάκοσμο συνδέεται με τη φάση κατασκευής του ναού. Κάτω από το δάπεδο του περιστώου βρίσκονται πολλοί τάφοι. Ο αριστουργηματικός τοιχογραφικός διάκοσμός του είναι ένα από τα πληρέστερα διατηρούμενα σύνολα στη Θεσσαλονίκη. Στον κυρίως ναό απεικονίζονται σκηνές του Δωδεκαόρτου, των Παθών, του Αναστάσιμου και του λειτουργικού κύκλου και μορφές αγίων. Σκηνές του Ακαθίστου Ύμνου κοσμούν τη βόρεια στοά, ο Βίος του αγίου Νικολάου και Μηνολόγια τη δυτική, ενώ ορισμένα θαύματα του Χριστού, οι προεικονίσεις της Θεοτόκου και ο βίος του Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτη τη νότια. Οι αφηγηματικές σκηνές χαρακτηρίζονται από γραφικότητα και ζωηρότητα, ενώ οι σκηνές του Πάθους από δραματική ένταση. Στις μεμονωμένες μορφές αναδεικνύεται ο όγκος, η λεπτότητα των χαρακτηριστικών και ο χρωματικός πλούτος. Οι τοιχογραφίες του ναού αποτελούν έργο της ώριμης παλαιολόγειας Αναγέννησης που συνδέεται με τον καλλιτεχνικό κύκλο των Θεσσαλονικέων ζωγράφων Γεωργίου Καλλιέργη, Μιχαήλ Αστραπά και Ευτύχιου. Ο δημιουργός τους πιθανώς ταυτίζεται με εκείνον που φιλοτέχνησε το καθολικό της σερβικής μονής Χελανδαρίου την εποχή του Μιλιούτιν (1314). Η απεικόνιση στον κυρίως ναό του αγίου Γεωργίου του Γοργού, προστάτη της οικογένειας του Μιλιούτιν, και του αγίου Κλήμη Αχρίδας -θέματα αγαπητά στη σερβική εικονογραφία- και οι σχέσεις του Σέρβου κράλη με τη Θεσσαλονίκη και την αυτοκρατορική οικογένεια του Ανδρόνικου Β΄ οδήγησαν στo συσχετισμό της τοιχογράφησης του ναού με το Σέρβο ηγεμόνα αποδεικνύοντας τον κεντρικό ρόλο της Θεσσαλονίκης στην τέχνη των Βαλκανίων. Η λειτουργία της μονής συνεχίστηκε και επί Τουρκοκρατίας. Οι τοιχογραφίες της αποκαλύφθηκαν το 1957-1960 κατά τις εργασίες αποκατάστασης του μνημείου.

Όσιος Δαυίδ Στην Άνω πόλη στο αδιέξοδο της οδού Αγίας Σοφίας βρίσκεται ο μικρός ναός, άλλοτε καθολικό της μονής του Χριστού Σωτήρα του Λατόμου ή των Λατόμων, προσωνυμία που οφείλεται στην ύπαρξη λατομείων πέτρας στην περιοχή. Ο ναός κτίστηκε στα τέλη του 5ο αι. στον τύπο του εγγεγραμμένου σε τετράγωνο σταυρού με κόγχη στα ανατολικά. Δυο παράδοξα κρύβει αυτός ο ναός, ανακηρυγμένο μνημείο της UNESCO: α. Είναι ιδιαίτερα γνωστός για την ψηφιδωτή παράσταση με το όραμα του Προφήτη Ιεζεκιήλ στην κόγχη, ένα από τα σημαντικότερα ψηφιδωτά έργα της παλαιοχριστιανικής περιόδου.Το ψηφιδωτό που είναι τοποθετημένο στο θόλο του ιερού, παριστάνει το “όραμα” του προφήτη Ιεζεκιήλ με το Χριστό “αγένειο” να κάθεται πάνω σε ένα πολύχρωμο φωτεινό τόξο. Το έργο σκεπάστηκε με “βόειον” δέρμα, για να σωθεί κατά τη διάρκεια της Εικονομαχίας και ανακαλύφθηκε τυχαία στα χρόνια του αυτοκράτορα Λέοντα του Αρμένιου (813-820). Από τότε και ως την τουρκοκρατία το μοναστήρι πήρε το όνομα “Χριστού Σωτήρος”, ίσως από την παράσταση του περίφημου ψηφιδωτού του καθολικού του. Κατά την τουρκοκρατία και πάλι σκεπάστηκε με κονίαμα το ψηφιδωτό από τους Τούρκους, για να αποκαλυφθεί μόλις το 1921. Τότε δόθηκε στο ναό το όνομα του Οσίου Δαβίδ περισσότερο από ανάγκη να τιμηθεί ο “εν Θεσσαλονίκη ασκήσας ούτος Άγιος”. β. Στο δάπεδο του Όσιου Δαβίδ υπάρχουν 3 καταπακτές που οδηγούσαν σ’ αυτό το υπόγειο περίπλοκο δίκτυο. Εικάζεται λοιπόν ότι κάτω απ΄την πόλη υπήρχε ένα καλά οργανωμένο δίκτυο στοών, που ανάγεται στην ελληνιστική εποχή. Υπόγειες διαβάσεις που κατασκευάστηκαν από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή, ως δευτερεύον οχυρωματικό έργο. Οι υπόγειες αυτές διαβάσεις χρησίμευαν κυρίως για την διέλευση επιφανών προσώπων, αυλικών, αγγελιοφόρων, στρατιωτών και κατασκόπων, που διέσχιζαν έτσι αθέατοι την πόλη και έβγαιναν στην επιφάνεια από πολλαπλές καλά κρυμμένες εισόδους. Την περίοδο της Pax Romana οι στρατιωτικές σήραγγες έπεσαν σε αχρηστία. Η ύπαρξη τους όμως χρησίμευσε πολύ στους τους πρώτους Χριστιανούς ώστε να δημιουργήσουν ένα παράλληλο δίκτυο κατακομβών την εποχή των διωγμών, που χρησιμοποιούνταν ως τόποι θρησκευτικής λατρείας και μυστικής συνάθροισης. Οι κατακόμβες αυτές συνέδεαν τους πρωτοχριστιανικούς ναούς. Οι καταπακτές αυτές οδηγούν στις υπόγειες αυτές στοές που σήμερα δεν υπάρχουν πια.

Επταπύργιο  Χτίστηκε το 1300 μ.Χ κατά την περίοδο διακυβέρνησης των Παλαιολόγων και αποτελούσε την ακρόπολη της Θεσσαλονίκης με σκοπό την στρατοπέδευση των στρατευμάτων αλλά και την ασφαλή προσφυγή των κατοίκων σε περίπτωση επίθεσης. Πήρε την ονομασία του πιθανώς από το Γεντί Κουλέ της Κων/πολης (Επτά Πύργοι) παρόλο που το φρούριο έχει δέκα (μαζί με τα μεσοπύργια). Κατά τη οθωμανική περίοδο προστίθεται η μεγάλη κεντρική πύλη στο εσωτερικό του φρουρίου. Το 1890, οι Τούρκοι μετέτρεψαν το φρούριο σε φυλακή, γκρεμίζοντας τα εσωτερικά κτίσματα της ακρόπολης και χτίζοντας νέες κατασκευές για να στεγάσουν τους κοιτώνες. Γεμίζουν τον χώρο με νέα κτίρια, τόσο στον πυρήνα όσο και περιμετρικά των τειχών και δημιουργούνε μια από τις χειρότερες φυλακές της χώρας. Περιελάμβανε ανδρική, γυναικεία και στρατιωτική πτέρυγα καθώς επίσης και κελιά απομόνωσης. Η χρήση τους ως φυλακές συνεχίζεται και από το ελληνικό κράτος μέχρι και το 1989. Οι περίοδοι της Κατοχής,του Εμφυλίου και της Χούντας υπήρξαν οι χειρότερες της ιστορίας του καθώς πάρα πολλοί άνθρωποι φυλακίστηκαν για τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και πολλοί εκτελέστηκαν έξω από το φρούριο. Οι συνθήκες διαβίωσης ήταν απάνθρωπες, οι κρατούμενοι συνωστίζονταν στους ενιαίους θαλάμους και τις τριπλές κουκέτες, στις οποίες ο επάνω κρατούμενος δεν μπορούσε καν να αλλάξει πλευρό, αφού ο ώμος του ακουμπούσε στο ταβάνι! Οι συνθήκες υγιεινής ήταν επίσης τραγικές και οι κρατούμενοι δεν μπορούσαν ούτε να κάνουν μπάνιο, αφού δεν υπήρχε ζεστό νερό. Η υγρασία ήταν έντονη και οι θάλαμοι ζεσταίνονταν μόνο με μια ξυλόσομπα. Το 1989, η εισαγγελέας Χρυσούλα Γιαταγάνα κίνησε τις διαδικασίες για το σφράγισμα της απαράδεκτης αυτής φυλακής και της μεταφοράς των κρατουμένων αλλού. Έκτοτε ο χώρος λειτουργεί ως μουσείο και είναι επισκέψιμος και σε διαρκή αναστύλωση.

Πύργος του Τριγωνίου Εντυπωσιακό σημείο των τειχών της Θεσσαλονίκης από τα πλέον πολυσύχναστα και δημοφιλή στην πόλη είναι ο Πύργος του Τριγωνίου. Κτίστηκε πιθανότατα το δεύτερο μισό του 15 αιώνα, μετά την κατάληψη της πόλης από τους Τούρκους, μαζί με τον Λευκό Πύργο, τον Πύργο του Βαρδαρίου, και τον κεντρικό πύργο στο Επταπύργιο, κρίσιμα σημεία για την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της πόλης. Κατά την οθωμανική περίοδο ήταν γνωστός ως πύργος της Αλύσεως (zincirlikule) και Ζωσμένος πύργος (Κουλέ) πιθανότατα λόγω της διακοσμητικής ταινίας που έφερε στην περιφέρειά του. Το εσωτερικό του έχει τρία πολυβολεία που ήλεγχαν ανατολικά και βόρεια την πόλη . Τα κανόνια μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τον εχθρό ως την θάλασσα. Σήμερα επιστήμονες θεωρούν ότι ο πραγματικός πύργος του Τριγωνίου ήταν παραπλεύρως του υπάρχοντος Πύργου, και δε σώζεται, εκτός από τις περιμετρικές του τοιχοποιίες οι οποίες φέρουν μεγάλες θύρες που συνδέουν την Άνω Πόλη με την Ακρόπολη.Το κτίσμα αυτό είχε τριγωνική κάτοψη, και γιαυτό αποκαλούνταν Πύργος του Τριγωνίου. Από ένα βιβλιογραφικό λάθος, το οποίο συνεχίζεται να αναπαράγεται μέχρι και σήμερα στους κύκλους αρχαιολόγων, ιστορικών, αρχιτεκτόνων, ο σωζόμενος έως σήμερα πύργος της Αλύσεως απεκλήθη πύργος του Τριγωνίου και η ονομασία αυτή επικράτησε. Από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο που χρησιμοποιήθηκε ως ασφαλής χώρος στους βομβαρδισμούς, δεκαετίες ολόκληρες παρέμεινε κλειστός, κρατώντας επτασφράγιστα τα μυστικά του. Η μόνη εξαίρεση ήταν στις εθνικές επετείους όπου από εκεί ρίπτονταν κανονιοβολισμοί. Ο ι σεισμοί επιβάρυναν περισσότερο την κατάστασή του, βεβαρημένη ήδη από το πέρασμα του χρόνου.

Πηγές: Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, thessarchitecture.wordpress.com, Wikipedia, thermaikosnews.gr